FODMAP dijeta je plan ishrane osmišljen za smanjenje simptoma kao što su gasovi, grčevi i nadimanje kod osoba sa sindromom iritabilnog creva (IBS) i sličnim gastrointestinalnim poremećajima. Naziv FODMAP predstavlja skraćenicu za “Fermentabilni Oligosaharidi, Disaharidi, Monosaharidi i Polioli” – vrste ugljenih hidrata koji se slabo apsorbuju u tankom crevu i fermentišu u debelom crevu, što može dovesti do pomenutih simptoma. Wikipedia
Istorija FODMAP dijete
Koncept FODMAP-a prvi put je predstavljen 2005. godine u hipotezi koja je sugerisala da kolektivno smanjenje unosa ovih ugljenih hidrata može minimizirati rastezanje crevnog zida i smanjiti stimulaciju nervnog sistema creva, pružajući tako šansu za smanjenje simptoma kod osoba sa IBS-om. Ova dijeta je razvijena od strane istraživačkog tima na Univerzitetu Monash u Melburnu, Australija, koji su sproveli prva istraživanja o efikasnosti niskog FODMAP režima ishrane u kontroli simptoma kod pacijenata sa IBS-om. Wikipedia
Principi FODMAP dijete
FODMAP dijeta se sastoji od tri faze:
- Eliminaciona faza: Privremeno isključivanje svih visokih FODMAP namirnica iz ishrane na period od 4 do 6 nedelja.
- Reintrodukcija: Postepeno ponovno uvođenje pojedinačnih FODMAP grupa kako bi se identifikovale specifične namirnice koje izazivaju simptome.
- Personalizacija: Prilagođavanje ishrane na duži rok, uključujući samo one FODMAP namirnice koje ne izazivaju simptome, kako bi se obezbedila raznovrsna i nutritivno adekvatna ishrana.
Primer jelovnika za jedan dan na niskom FODMAP režimu
- Doručak: Kaša od 40 g kinoe ili pirinčanih pahuljica sa sojinim mlekom ili vodom, poslužena sa šakom svežih malina. NOVA portal
- Ručak: Salata od zelene salate, paradajza, maslina i feta sira, sa kriškom raženog hleba bez pšenice. NOVA portal
- Užina: Šolja sojinog jogurta sa nekoliko jagoda.
- Večera: Piletina pržena sa malo soja sosa, đumbira, zelenom paprikom i pečurkama, poslužena sa basmati pirinčem. NOVA portal
Napomena
Pre započinjanja FODMAP dijete, važno je konsultovati se sa lekarom ili dijetetičarom, jer je dijeta restriktivna i zahteva stručno vođenje kako bi se obezbedio adekvatan unos svih potrebnih nutrijenata. Takođe, vođenje dnevnika ishrane može pomoći u praćenju reakcija na različite namirnice i olakšati identifikaciju potencijalnih okidača simptoma.
